Laudacja
Magnificencjo Rektorze,
Wysoki Senacie,
Wysoka Rado Wydziału Technologii Żywności,
Dostojni Goście!
Przypadł mi w udziale ogromny zaszczyt i przyjemność przedstawienia Państwu osiągnięć profesora Wacława Leszczyńskiego, któremu Senat Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, w dniu 29 maja 2009 roku nadał najwyższą godność akademicką – tytuł doktora honoris causa. Dla społeczności naszego Wydziału jest to doniosłe wydarzenie, a zarazem – radosna uroczystość. Pragnę podziękować Jego Magnificencji Rektorowi Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Profesorowi Januszowi Żmiji, a także Wysokiemu Senatowi za poparcie wniosku Rady Wydziału Technologii Żywności o nadanie tytułu doktora h.c. naszej Uczelni profesorowi Wacławowi Leszczyńskiemu z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Dziękuję również Recenzentom – prof. dr hab. Łucji Fornal z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz prof. dr. hab. dr. h.c. Adolfowi Horubale ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie za rzeczowe i wnikliwe oceny dokonań prof. Leszczyńskiego.
Wielu z obecnych doskonale zna działalność Profesora, obchodzącego w tym roku jubileusz 50-lecia swojej pracy naukowo-badawczej, jednak pozwolę sobie w skrócie przypomnieć najważniejsze fakty z Jego życia zawodowego.
Wacław Leszczyński urodził się 11 kwietnia 1936 roku w Warszawie. Studia wyższe ukończył na Wydziale Rolniczym Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu, uzyskując w 1957 roku tytuł inżyniera rolnictwa w zakresie agronomii. Korzystając ze Stypendium Naukowego im. Benedykta Dybowskiego, wykonał pracę magisterską z zakresu browarnictwa pod kierunkiem prof. dr. hab. Aleksandra Tychowskiego i w 1959 roku otrzymał stopień magistra inżyniera rolnictwa w zakresie technologii rolnej.
W 1969 roku Rada Wydziału Rolniczego WSR we Wrocławiu nadała Mu stopień doktora nauk rolniczych, a w 1977 roku, w oparciu o rozprawę habilitacyjną oraz o ocenę dorobku naukowo-dydaktycznego i organizacyjnego, uzyskał On stopień doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie technologii rolnej. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 1987 roku, a w 1996 roku został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego.
Dorobek naukowy prof. Wacława Leszczyńskiego
Profesor Wacław Leszczyński jest wybitnym uczonym o poważnych osiągnięciach naukowo-badawczych w zakresie technologii przemysłu ziemniaczanego i skrobiowego. Szeroki wachlarz Jego zainteresowań badawczych obejmuje m.in. następujące zagadnienia:
- wpływ środowiska i czynników agrotechnicznych w okresie wegetacji ziemniaka oraz warunków przechowywania bulw na ich skład chemiczny i przydatność dla przetwórstwa,
- metodykę oceny jakości bulw ziemniaka i właściwości funkcjonalnych otrzymanej z nich skrobi,
- fizyczne i chemiczne sposoby modyfikacji skrobi oraz możliwości zastosowania otrzymanych produktów do celów spożywczych i nie żywnościowych.
Prowadzone przez Profesora badania dostarczyły oryginalnych danych o zmianach jakości bulw ziemniaka i wyodrębnionej z nich skrobi, zachodzących pod wpływem różnych czynników agrotechnicznych, zwłaszcza środków chemicznych stosowanych w uprawie roślin. Wyniki tych badań stworzyły podstawę do opracowania rozwiązań praktycznych i wdrożenia ich w rolnictwie i przemyśle ziemniaczanym.
Rozległe badania, dotyczące fizycznych i chemicznych sposobów modyfikacji skrobi, m.in. działania wysoką temperaturą na ten polisacharyd, traktowania go różnymi alkoholami, wysycania kwasu amylofosforowego kationami oraz estryfikacji skrobi kwasami tłuszczowymi, doprowadziły Autora do uzyskania preparatów skrobiowych stanowiących komponent tworzyw biodegradowalnych, a także będących skrobią oporną ważną w dietetyce. Ta dziedzina badań nie tylko niesie duży ładunek naukowo-poznawczy, ale ma również poważne znaczenie gospodarcze.
Dorobek naukowo-badawczy prof. Leszczyńskiego liczy 331 pozycji w tym 80 oryginalnych prac twórczych, 13 książek i skryptów, 2 patenty, 4 zgłoszenia patentowe, 43 prace monograficzne i przeglądowe, 78 komunikatów naukowych oraz 41 innych publikacji. Profesor Wacław Leszczyński opracował 286 recenzji, w tym 60 na tytuły i stopnie naukowe, ponadto oceniał liczne projekty badawcze w ramach prac sekcji Komitetu Badań Naukowych.
Prof. dr hab. Wacław Leszczyński aktywnie uczestniczył w licznych międzynarodowych i krajowych konferencjach naukowych, wygłaszając referaty plenarne i przedstawiając komunikaty; niejednokrotnie przewodniczył obradom sesji, wchodził również w skład komitetów organizacyjnych i rad programowych. Odbył staż naukowy w Czechosłowacji i trzykrotnie misje naukowe do Niemiec i na Litwę.
Działalność dydaktyczno-wychowawcza
W okresie wieloletniej pracy naukowo-badawczej Profesorowi Leszczyńskiemu udało się stworzyć zespół naukowy znany jako Wrocławska Szkoła Skrobiowa i wyposażyć go w nowoczesną aparaturę badawczo-pomiarową, dzięki czemu ośrodek ten jest liczącą się w Polsce placówką naukową z zakresu badań skrobi.
W ciągu 50 lat pracy w charakterze nauczyciela akademickiego prof. Wacław Leszczyński prowadził i nadal prowadzi wiele zajęć dydaktycznych. Szczególnym osiągnięciem Profesora było doskonalenie programów studiów w zakresie technologii żywności i żywienia człowieka na Wydziale Technologii Żywności AR we Wrocławiu jak również utworzenie specjalności biotechnologia żywności, a następnie powołanie na tym Wydziale nowego kierunku kształcenia – biotechnologii.
Profesor dokonał wielu zmian organizacyjnych i programowych, które zawsze miały jeden cel: lepiej kształcić studentów, rozwijać nowatorskie programy naukowe i tworzyć warunki do rozwoju kadr, dbając o zachowanie etyki w nauce oraz dobrych obyczajów akademickich.
Profesor Leszczyński legitymuje się również poważnymi osiągnięciami w kształceniu kadry naukowej. Pod Jego kierunkiem 9 osób obroniło prace doktorskie, a w kierowanym przez Niego zespole naukowym 18 współpracowników i 3 osoby spoza Uczelni uzyskały stopień doktora, pięciu współpracowników uzyskało stopień doktora habilitowanego, a czterem nadano tytuł profesora.
Prof. dr hab. Wacław Leszczyński był członkiem Zespołu Naukowo-Dydaktycznego przy Ministrze Edukacji Narodowej, członkiem Rady Międzyuczelnianego Ośrodka Metodycznego Akademii Rolniczych i czterokrotnie ekspertem Państwowej Komisji Akredytacyjnej powołanym do oceny poziomu realizacji procesu kształcenia na kierunku technologia żywności i żywienie człowieka.
Dorobek organizacyjny
Szerokim uznaniem cieszy się działalność prof. Wacława Leszczyńskiego na rzecz środowiska akademickiego. Od ponad 20 lat jest wybieralnym członkiem Komitetu Technologii i Chemii Żywności Polskiej Akademii Nauk, a po zmianie nazwy tego organu – od 2007 roku jest członkiem honorowym Komitetu Nauk o Żywności PAN. Był wiceprzewodniczącym Sekcji Węglowodanów i przewodniczącym Zespołu Chemii i Technologii Skrobi tego Komitetu. W ramach wspomnianego Zespołu zainicjował szkoły skrobiowe i zorganizował I Letnią Szkołę Skrobiową w 1989 roku, był także współorganizatorem kilku następnych. Z ramienia Komitetu przewodniczył Zespołowi ds. oceny stanu i poziomu dyscypliny naukowej technologia żywności wraz z biotechnologią i fizyką żywności oraz Komisji powołanej w celu ustalenia priorytetów w nauce o żywności.
Ogromna wiedza i doświadczenie Profesora sprawiły, że został powołany na recenzenta programów i projektów badawczych w konkursach Komitetu Badań Naukowych i przez 3 lata był członkiem, a następnie przewodniczącym Sekcji PO6 – technologii żywności i żywienia. Przez 7 lat był członkiem i wiceprzewodniczącym Rady Naukowej Centralnego Laboratorium Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu. Należał do członków założycieli Polskiego Towarzystwa Technologów Żywności, a obecnie jest jego członkiem honorowym. W ramach Sekcji Technologii Węglowodanów PTTŻ, zainicjował i współorganizuje – jako przewodniczący Rady Programowej – cykliczne konferencje naukowe z zakresu problematyki ziemniaka, obejmujące zagadnienia hodowli, uprawy, ochrony, przechowalnictwa, ekonomiki i przetwarzania ziemniaka oraz technologii skrobi, jak również seminaria naukowe z zakresu cukiernictwa.
W zakresie upowszechniania nauki i zastosowania prac badawczych w gospodarce należy podkreślić udział prof. Leszczyńskiego w radach programowych takich krajowych czasopism, jak: Ziemniak Polski, Przegląd Piekarski i Cukierniczy, Cukiernictwo oraz Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, jak również członkostwo we Wrocławskim Towarzystwie Naukowym i w Komisji Nauk Rolniczych Oddziału Wrocławskiego PAN.
Współpraca z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie
Związki prof. Wacława Leszczyńskiego z naszą Uczelnią, a szczególnie z Oddziałem i Wydziałem Technologii Żywności oraz Katedrą Technologii Węglowodanów, mają ponad 35-letnią historię. Krakowska i Wrocławska Szkoła Skrobiowa mają swe korzenie na Politechnice Lwowskiej i w Dublanach. Fakt ten sprawia, że oba te ośrodki już od początku istnienia utrzymują ścisłą współpracę. Profesor jest kontynuatorem tradycyjnej więzi między ośrodkiem wrocławskim i krakowskim.
Profesor Leszczyński ma szczególne zasługi dla naszego Wydziału zwłaszcza w zakresie rozwoju jego kadry naukowej która wchodzi w skład tzw. Krakowskiej Szkoły Skrobiowej. Recenzował wiele prac doktorskich i habilitacyjnych oraz opiniował liczne wnioski na stopnie i tytuły naukowe. Zawsze chętnie służył konsultacjami i udostępniał unikatową aparaturę do prac badawczych wykonywanych na naszym Wydziale.
Recenzował wiele publikacji naukowych, podręczników i skryptów, opracował recenzję planów inwestycji nowego budynku Wydziału. Pracownicy z naszego Wydziału uczestniczyli w szkołach skrobiowych, konferencjach naukowych i seminariach organizowanych przez prof. Leszczyńskiego i Jego współpracowników.
Prof. dr hab. Wacław Leszczyński nadal współpracuje z Wydziałem Technologii Żywności UR w Krakowie, nigdy nie odmówił pomocy, jest stale gotów do dzielenia się z nami swoją wiedzą i doświadczeniem.
Odznaczenia i nagrody
Za wybitne osiągnięcia naukowe, dydaktyczne i organizacyjne prof. Wacław Leszczyński został wyróżniony licznymi odznaczeniami państwowymi i resortowymi, w tym m.in. Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Medalem im. Michała Oczapowskiego i Medalem za Zasługi dla Akademii Rolniczej we Wrocławiu, oraz nagrodami: Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki, Ministra Edukacji Narodowej i Rektora Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Doceniając wszechstronną aktywność Profesora, macierzysty Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu nadał Mu w 2007 roku tytuł doktora honoris causa.
Szanowny Panie Profesorze, Czcigodny Doktorancie!
W imieniu całej społeczności akademickiej Wydziału Technologii Żywności UR w Krakowie składam Panu Profesorowi wyrazy szczególnego uznania i podziękowania za dotychczasową współpracę. Proszę o przyjęcie serdecznych życzeń zdrowia i wszelkiej pomyślności osobistej. Przekazuję także najlepsze życzenia najbliższej Pana rodzinie. Niech ta dzisiejsza uroczystość będzie wyrazem trwałej więzi między Krakowską Szkołą Skrobiową, kierowaną przez Pana Profesora Mieczysława Pałasińskiego i Wrocławską Szkołą Skrobiową, kierowaną przez Dostojnego Nominata.
